Lễ phát động Cuộc thi “Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam”

Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ngày 1/7, Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp với Ban Công tác xã hội – cơ quan Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ phát động Cuộc thi “Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam”. Tham dự sự kiện có ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam, KTS Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, đại diện các Bộ, ngành, các tổ chức chính trị – xã hội và các tổ chức thành viên, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học, kiến trúc sư, kỹ sư, giảng viên, sinh viên…

Chủ động thích ứng với thiên tai – yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới

Trong những năm gần đây, thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường và khó dự báo đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và kết cấu hạ tầng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng triệu người dân cũng như quá trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

Đảng và Nhà nước luôn xác định công tác phòng, chống thiên tai là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Kết luận số 213-KL/TW của Ban Bí thư đã yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai; phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ; lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong quy hoạch phát triển, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, khu dân cư và đô thị; từng bước nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng trước thiên tai và biến đổi khí hậu. Chỉ thị số 23/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ tiếp tục nhấn mạnh phương châm “chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương, hiệu quả”, lấy việc bảo vệ tính mạng của Nhân dân là trên hết, trước hết; đồng thời yêu cầu tăng cường đầu tư các công trình phòng, chống thiên tai, ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, huy động sự tham gia của toàn xã hội nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Thực hiện chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chỉ đạo tổ chức Cuộc thi “Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam” như một hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước; đồng thời tạo diễn đàn để kết nối trí tuệ, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội của đội ngũ chuyên gia và các tầng lớp Nhân dân đối với sự nghiệp phòng, chống thiên tai.

Cuộc thi – Diễn đàn kết nối trí tuệ vì một Việt Nam an toàn trước thiên tai

Thay mặt BTC, KTS Hoàng Thúc Hoà cho biết Cuộc thi “Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam” không chỉ là một sân chơi sáng tạo nghề nghiệp mà còn là diễn đàn kết nối đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc nghiên cứu, đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ cuộc sống của Nhân dân và góp phần phát triển bền vững đất nước. Khác với nhiều cuộc thi chuyên ngành trước đây, Ban Tổ chức xác định đây là một hoạt động mang tính xã hội rộng lớn, khuyến khích mọi cá nhân, tổ chức cùng tham gia bằng những ý tưởng sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, từng vùng sinh thái.

KTS Hoàng Thúc Hào

Cuộc thi được tổ chức cho hai nhóm đối tượng.

Nhóm chuyên nghiệp gồm các kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, kỹ sư thủy lợi, nhà quy hoạch; các tổ chức tư vấn thiết kế, viện nghiên cứu, trường đại học; giảng viên, sinh viên các chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, quy hoạch trong và ngoài nước.

Nhóm không chuyên gồm học sinh, sinh viên các ngành khác; đoàn viên, thanh niên; cộng đồng dân cư; người Việt Nam ở nước ngoài; các tổ chức, cá nhân có ý tưởng sáng tạo về công trình và giải pháp thích ứng với thiên tai.

Việc mở rộng đối tượng tham gia thể hiện quan điểm xuyên suốt của Ban Tổ chức: đổi mới sáng tạo không chỉ đến từ các chuyên gia mà còn có thể được hình thành từ thực tiễn cuộc sống, từ kinh nghiệm của người dân ở những vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai. Chính những kinh nghiệm đó, khi được kết hợp với tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, sẽ tạo nên những giải pháp có tính ứng dụng cao, phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Tìm kiếm những giải pháp có thể đi vào cuộc sống

Ban Tổ chức kỳ vọng các phương án dự thi không chỉ dừng lại ở ý tưởng thiết kế mà phải hướng đến khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Các tác phẩm dự thi tập trung vào bốn nhóm nội dung chính.

Thứ nhất, công trình nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai: phục vụ sơ tán dân, bảo quản hàng cứu trợ, tổ chức sinh hoạt cộng đồng, làm nơi điều hành công tác phòng, chống thiên tai hoặc điểm tập kết tài sản của người dân khi xảy ra thiên tai.

Thứ hai, các công trình dân sinh tránh lũ: cầu vượt lũ, tháp tránh lũ, điểm tránh trú tập trung và các công trình phục vụ cộng đồng tại những khu vực thường xuyên bị ngập sâu.

Thứ ba, nhà ở chống chịu thiên tai dành cho hộ gia đình, đáp ứng yêu cầu an toàn, phù hợp điều kiện kinh tế của người dân và thích ứng với từng vùng khí hậu.

Thứ tư, các giải pháp sáng tạo khác, bao gồm vật liệu mới, mô-đun lắp ghép, công trình khẩn cấp, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và các giải pháp kỹ thuật phục vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai.

Mỗi phương án dự thi cần thể hiện đầy đủ ý tưởng thiết kế, giải pháp kỹ thuật, khả năng thi công, tính kinh tế, khả năng chuyển giao và nhân rộng trong thực tiễn. Ban Tổ chức đặc biệt khuyến khích những công trình thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng, tận dụng vật liệu địa phương, chi phí hợp lý và có thể áp dụng rộng rãi tại các khu vực miền núi, đồng bằng, ven biển, hải đảo và những vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai.

Sự kiện tiếp tục với phần hỏi đáp, trao đổi giữa BTC với các chuyên gia, KTS, các bạn sinh viên và phóng viên nhằm làm rõ hơn tiêu chí chấm giải, đối tượng dự thi. Bên cạnh đó, BTC thông tin về Thư viện các mẫu công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai. Kết quả Cuộc thi sẽ không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn các phương án xuất sắc để trao giải mà còn tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện và hệ thống hóa thành nguồn dữ liệu mở phục vụ các bộ, ngành, địa phương, các cơ sở đào tạo và cộng đồng. Các mẫu thiết kế tiêu biểu sẽ được tổng hợp thành hệ thống tài liệu tham khảo phục vụ công tác quy hoạch, xây dựng nhà ở, trường học, trạm y tế, công trình cộng đồng và các công trình hạ tầng thiết yếu tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai. Đây sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình xây dựng, hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; đồng thời hỗ trợ các địa phương lựa chọn các mô hình phù hợp trong quá trình đầu tư, xây dựng và tái thiết sau thiên tai.

Ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam

Phát biểu phát động Cuộc Thi, ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết thông qua Cuộc thi, BTC mong muốn thúc đẩy tư duy “kiến trúc thích ứng”, đưa các thành tựu khoa học, công nghệ đến gần hơn với cộng đồng; tạo điều kiện để các sáng kiến từ thực tiễn được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng rộng rãi. Đây cũng là cơ hội để đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ, sinh viên, các viện nghiên cứu và doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm xã hội, đóng góp trí tuệ cho những vấn đề lớn của đất nước. Ông hi vọng Cuộc thi có thể lan tỏa tư duy “kiến trúc thích ứng” trong cộng đồng, hình thành nhận thức mới về vai trò của kiến trúc, quy hoạch và khoa học công nghệ trong phòng ngừa thiên tai. Nếu trước đây công trình phòng, chống thiên tai thường được nhìn nhận như những giải pháp kỹ thuật đơn lẻ thì trong bối cảnh mới, mỗi công trình cần trở thành một thành tố của chiến lược phát triển bền vững; bảo đảm an toàn cho con người, thích ứng với biến đổi khí hậu và phù hợp với điều kiện văn hóa, xã hội của từng địa phương.

THÔNG TIN VỀ CUỘC THI

Tên cuộc thi: Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam.

Phạm vi: Toàn quốc

Đối tượng dự thi: 02 nhóm đối tượng:

+ Nhóm chuyên nghiệp

– Các kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, kỹ sư thuỷ lợi, nhà quy hoạch đang hành nghề tại Việt Nam và nước ngoài.

– Các tổ chức tư vấn thiết kế, viện nghiên cứu, trường đại học có chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, quy hoạch.

– Sinh viên các chuyên ngành thiết kế kiến trúc, xây dựng, quy hoạch.

+ Nhóm không chuyên: Học sinh, sinh viên (các trường không phải chuyên môn); cộng đồng dân cư, cá nhân có ý tưởng sáng tạo về mô hình thích ứng, phòng chống thiên tai (không yêu cầu chứng chỉ hành nghề); người Việt Nam ở nước ngoài.

Nội dung dự thi: tập trung vào 04 nhóm sản phẩm chính:

– Nhóm 1. Công trình nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai: phục vụ sơ tán dân, kho cứu trợ, sinh hoạt cộng đồng, trạm khí tượng và phòng, chống thiên tai, khu vực tập kết tài sản của bà con khi có thiên tai.

– Nhóm 2. Công trình dân sinh tránh lũ: cầu vượt lũ, tháp chống lũ, các điểm tránh trú tập trung tại khu vực ngập lụt.

– Nhóm 3. Công trình nhà ở chống thiên tai cho hộ gia đình.

– Nhóm 4. Các giải pháp khác (công trình khẩn cấp, vật liệu mới, mô-đun lắp ghép, công nghệ).

Thời gian tiếp nhận hồ sơ: Từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 31/8/2026.

Vòng sơ khảo: Tháng 9/2026.

Vòng chung khảo: Tháng 10/2026.

Triển lãm các phương án tiêu biểu và Lễ tổng kết, trao giải: Dự kiến ngày 17/10/2026 tại Hà Nội.

Thông tin chi tiết về Thể lệ Cuộc thi, phương thức đăng ký, địa chỉ tiếp nhận hồ sơ và các hoạt động đồng hành sẽ được Ban Tổ chức cập nhật trên kênh thông tin chính thức của Cuộc thi tại địa chỉ: www.lachantuonglai.vn