Trường Nước Ui

(Văn bản mô tả do KTS cung cấp) Được xây dựng tại xã Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cũ (Đà Nẵng) – một vùng núi xa xôi hẻo lánh ở miền Trung Việt Nam – Trường Nước Ui phục vụ cộng đồng dân tộc thiểu số sống rải rác trên địa hình hiểm trở và điều kiện thời tiết khắc nghiệt, với bão và mưa lớn xảy ra hầu như hàng năm. Dự án được tài trợ chủ yếu bởi Quỹ Midas, với cửa ra vào và cửa sổ do Tostem tài trợ, và được thiết kế bởi Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa. Mục tiêu của trường là mang đến một môi trường học tập bền vững, thân thiện và phù hợp với địa phương.

Địa điểm: Nam Trà Mỹ, Đà Nẵng
Kiến trúc sư: VTN Architects
Diện tích: 295 m²
Năm: 2025
Ảnh: Triệu Chiến

Với mục tiêu bảo tồn cảnh quan xanh hiện có và hòa hợp với thiên nhiên, các lớp học và tòa nhà được bố trí sao cho cửa sổ hướng ra những ngọn núi rừng bao quanh. Sân trong trung tâm được thiết kế để thu trọn tầm nhìn toàn cảnh thung lũng.

Tận dụng vật liệu tự nhiên sẵn có tại địa phương, ngôi trường chủ yếu được xây dựng bằng tường đất nện và mái tre. Việc sử dụng đất và tre không chỉ giảm chi phí vận chuyển và tác động đến môi trường mà còn thúc đẩy sự kết nối cả về thể chất lẫn tinh thần với bối cảnh địa phương. Công trình được thiết kế đơn giản nhưng chắc chắn, phù hợp với địa hình dốc và chịu được mưa lớn trong khu vực.

Các lớp học được bố trí xung quanh sân trong và kết nối với sân trước thông qua sân chơi trong nhà, tạo nên một chuỗi không gian liên tục hỗ trợ việc học tập, vui chơi và các hoạt động nhóm. Mái hiên sâu bao quanh các lớp học, che chắn hiệu quả các bức tường đất khỏi mưa – một đặc điểm thiết kế quan trọng giúp tăng cường độ bền của công trình. Sân chơi bán trong nhà, nằm giữa hai lớp học, đảm bảo học sinh có một khu vực vui chơi an toàn ngay cả trong mùa mưa.

Các cửa sổ lớn, được bố trí đối xứng ở hai bên mỗi phòng học cho phép tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên và luồng không khí. Cấu trúc này cho phép thông gió hiệu quả, duy trì môi trường học tập thoải mái và thông thoáng, phù hợp với khí hậu nhiệt đới ẩm. Với nhiệt độ tương đối mát mẻ của khu vực, các chiến lược thông gió cơ bản này đủ để tạo ra vi khí hậu thuận lợi cho các lớp học, giảm thiểu nhu cầu sử dụng hệ thống cơ khí và năng lượng.

Các vùng đệm như mái hiên và hành lang ngoài trời không chỉ bảo vệ tường đất khỏi hư hại do nước mà còn hỗ trợ kiểm soát khí hậu thụ động và hoạt động như không gian bán ngoài trời cho các hoạt động không chính thức – từ vui chơi đến tụ họp nhóm nhỏ. Với quy mô khiêm tốn, cấu trúc đơn giản, vật liệu địa phương và tập trung vào độ bền và tính bền vững, ngôi trường mang đến một giải pháp kiến ​​trúc khiêm tốn nhưng hiệu quả. Ngôi trường phù hợp với bối cảnh, bám rễ sâu vào địa hình, và nổi lên như một trung tâm cộng đồng ý nghĩa.

PV/archdaily