Đô thị thông minh – con đẻ của cách mạng 4.0

Ảnh minh họa: Jamesteohart / Shutterstock

Sẽ thông minh khác nhau 

Trên thế giới có rất nhiều định nghĩa về khái niệm đô thị thông minh, mà không có một định nghĩa thống nhất cuối cùng. Đó chính là vì cái được coi là thông minh đối với đô thị này hoàn toàn có thể không phải là thông minh đối với đô thị khác. Quan điểm thông dụng nhất bây giờ cho rằng đô thị thông minh là đô thị mà yếu tố kĩ thuât số (yếu tố ảo), kỹ thuật 4.0 được ứng dụng ở mọi nơi, mọi lĩnh vực.   

Tuy nhiên như đã phân tích ở trên, việc áp dụng 4.0 hoàn toàn không chắc chắn là thông minh, theo nghĩa là giải pháp tối ưu nhằm đạt tới sự phát triển bền vững của con người và xã hội. Thực ra, cũng không thể có một đô thị thông minh theo nghĩa tổng thể, vì đa số đô thị đều có những lịch sử từ thời kỳ không thông minh (một cách khác nhau) mà không thể dễ dàng thay đổi.

Vì thế, nói đúng hơn là chỉ có những “giải pháp đô thị thông minh”, là  giải pháp góp phần cho đô thị nào đó được thông minh hơn. Và  giải pháp đô thị thông minh, có thể nói là giải pháp ứng dụng công nghệ 4.0 mà đảm bảo được rằng nó đáp ứng được những yêu cầu bền vững hậu hiện đại mà không bị những tác dụng phụ cơ bản đã nêu ở các phần trước.

Ba cấp độ của đô thị thông minh

Có vô số giải pháp hay nhóm giải pháp về đô thị thông minh mà trong bài này, ta chưa thể bàn kỹ được. Con số và nội dung của những giải pháp này cũng thay đổi từng ngày. Tuy nhiên, về tổng thể người ta có thể phân ra ba cấp cao thấp của các giải pháp đô thị thông minh.

Mức thấp nhất là công cụ thông minh, là những giải pháp công nghệ nhằm giải quyết những tình huống trong đời sống đô thị một cách thông minh. Công cụ thông minh dựa vào hai yếu tố chính: Một, là thu thập dữ liệu theo thời gian thực (real time data collection). Có nghĩa là khi thông tin hình thành thì nó được thu thập và chuyển tải ngay. Hai là khả năng dự đoán, dự báo, lập mô hình giả định.

Mức cao hơn gọi là những giải pháp nhằm tạo ra các công dân thông minh. Những giải pháp này bao gồm các loại diễn đàn để người dân có thể tham gia. Những người công dân thông minh biết cách sử dụng những lợi thế của 4.0 để phát huy bản thân mình, nhưng cũng đủ độ khôn ngoan để đề kháng được trước những nguy hại mà hệ thống này có thể gây ra cho mình. Diễn đàn này sẽ  có ba  tác dụng chính nhằm tạo ra người công dân thông minh: Một  là tạo ra được tầm nhìn tổng quan, hai là định hướng cá nhân, ba là tạo những cơ hội để hành động.

Mức cao nhất, hay tầng cao nhất là những giải pháp nhằm tạo ra cộng đồng thông minh. Những giải pháp này có thể được ví như một giàn nhạc giao hưởng, mà tất cả các thành viên đều đóng góp sức mình vào một tổng hoà tốt đẹp, chứ không chỉ từng người đơn lẻ là những công dân thông minh. Thực ra, chỉ khi nào đạt tới tầng này, chúng ta mới có một đô thị thông minh, hay một khu vực đô thị thông minh thực sự.

TS Phó Đức Tùng/Nguoidothi.net.vn