11/08/2016

Phát triển kinh tế – xã hội vùng Thủ đô: Khai thác tối đa tiềm năng

Theo Quyết định 768/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Điều chỉnh Quy hoạch xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, phạm vi Vùng Thủ đô Hà Nội gồm toàn bộ ranh giới của Thủ đô Hà Nội và 9 tỉnh lân cận là Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nam, Hòa Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang (trong đó Phú Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang là 3 tỉnh được mở rộng so với Quyết định số 490/2008/QĐ-TTg ngày 05/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ). Tổng diện tích toàn vùng khoảng trên 24 nghìn km2.

Hợp tác, chia sẻ và liên kết giữa các địa phương trong Vùng

Mục tiêu của việc điều chỉnh nhằm hướng tới đáp ứng các yêu cầu phát triển, công tác quản lý quy hoạch và đầu tư xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội có sự phân công, hợp tác, chia sẻ và liên kết giữa các địa phương trong Vùng; đảm bảo phân bổ nguồn lực quốc gia có hiệu quả; hạn chế những mặt trái của quá trình đô thị hóa đến môi trường sống, tác động của biến đổi khí hậu nhằm xây dựng Vùng phát triển thịnh vượng và có môi trường bền vững.

Đồng thời, đáp ứng nhu cầu xây dựng đồng bộ và hiện đại hệ thống mạng lưới hạ tầng kỹ thuật và xã hội của Vùng, tạo điều kiện cho các đô thị tiếp tục phát huy vai trò là những hạt nhân tạo động lực thúc đẩy phát triển cho các khu vực xung quanh về kinh tế, văn hóa – xã hội; phát triển cân bằng giữa đô thị và nông thôn; bảo đảm quốc phòng – an ninh.

Bên cạnh đó, quy hoạch vùng Thủ đô làm cơ sở quan trọng cho lập và điều chỉnh các quy hoạch xây dựng vùng tỉnh, vùng dọc tuyến đường vành đai, cao tốc liên tỉnh, các vùng và khu chức năng đặc thù, quy hoạch chung các đô thị, quy hoạch xây dựng nông thôn mới và các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật; là cơ sở lập dữ liệu phục vụ công tác quản lý, đề xuất cơ chế chính sách và mô hình quản lý Vùng.

Với việc điều chỉnh quy hoạch này, Hà Nội với vị thế Thủ đô, trung tâm đầu não chính trị, hành chính của quốc gia; là trung tâm văn hóa, giáo dục đào tạo và khoa học kỹ thuật quan trọng của cả nước; là một trong những trung tâm kinh tế, du lịch, thương mại, dịch vụ của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, sẽ phát huy vai trò là trung tâm động lực chính, đầu mối liên kết quản lý, kinh doanh, nghiên cứu và phát triển kinh tế – xã hội, tập trung hình thành các trung tâm thương mại tài chính lớn của quốc gia…

Tỉnh Vĩnh Phúc và Bắc Ninh cũng là hai địa phương có tốc độ và tỉ lệ đô thị hóa cao; có vị trí trung tâm của toàn Vùng trên cơ sở vị thế của Thủ đô Hà Nội với các vai trò quan trọng trong các lĩnh vực của quốc gia, trong đó nổi bật là các thế mạnh về công nghiệp, đào tạo, nguồn nhân lực và các điều kiện hạ tầng…

Các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên và Hà Nam, là các tỉnh thuộc Đông Nam đồng bằng sông Hồng, phát huy các lợi thế tiếp cận cửa ngõ và hệ thống giao thông hướng biển (hành lang Hà Nội – Phố Nối – Hải Dương – Hải Phòng), tam giác kinh tế phía Nam Hà Nội (Hưng Yên – Đồng Văn – Phủ Lý); phát triển các dịch vụ công nghiệp – đô thị kết nối trung tâm Vùng Thủ đô Hà Nội với cửa ngõ kinh tế biển; phát triển các khu công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ, logistics, trung tâm thương mại, y tế, đào tạo, thể dục thể thao, chế biến nông phẩm cấp vùng…

Các tỉnh Hòa Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang là các tỉnh trung du miền núi. Đây là vùng cửa ngõ chuyển tiếp giữa Vùng Thủ đô Hà Nội với Vùng Trung du và Miền núi phía Bắc với các thế mạnh về du lịch văn hóa di sản, du lịch sinh thái; y tế, giáo dục đào tạo chất lượng cao; xuất nhập khẩu; sản xuất các sản phẩm nông lâm nghiệp chất lượng cao…

Hà Nội phát triển theo mô hình chùm đô thị

Về định hướng phát triển hệ thống đô thị, Thủ đô Hà Nội là đô thị đặc biệt, phát triển theo mô hình chùm đô thị gồm khu vực đô thị trung tâm, 5 đô thị vệ tinh, các thị trấn được kết nối bằng hệ thống giao thông đường vành đai kết hợp các trục hướng tâm, có mối liên kết với mạng lưới giao thông vùng và quốc gia. Đô thị trung tâm được phân cách với các đô thị vệ tinh, các thị trấn bằng hành lang xanh (khu vực nông nghiệp, làng xóm, di tích văn hóa – lịch sử, bảo tồn thiên nhiên…).

Bên cạnh đó, sẽ tập trung phát triển hệ thống đô thị các tỉnh vùng đồng bằng thông qua khai thác, chia sẻ và liên kết các chức năng lợi thế riêng của từng đô thị, nhất là các đô thị trung tâm nhằm phát huy thế mạnh của đô thị…

Đặc biệt, tập trung phát triển các đô thị tỉnh lỵ và các đô thị chuyên ngành có vai trò tạo động lực trong Vùng trên cơ sở tăng cường sự liên kết và khai thác hiệu quả hệ thống đường vành đai (vành đai 4, vành đai 5); các trục, hành lang kinh tế (Lào Cai – Hà Nội – Quảng Ninh; Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh; Lạng Sơn – Bắc Giang – Hà Nội; Hà Nội – Hà Nam; Hà Nội – Thái Nguyên)…

Trong điều chỉnh Quy hoạch xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, sẽ tập trung ưu tiên đầu tư các dự án có vai trò tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho vùng và các tỉnh trong Vùng theo từng lĩnh vực cụ thể.

Về hạ tầng kỹ thuật, ưu tiên các dự án đầu tư xây dựng các tuyến cao tốc (Hà Nội – Lạng Sơn, Hòa Lạc – Hòa Bình, Hà Nội – Thái Bình), đường vành đai (vành đai 4, vành đai 5), đường sắt nội vùng (Hà Nội – Bắc Ninh, Hà Nội – Vĩnh Phúc), đường sắt quốc gia (điện khí hóa các tuyến Hà Nội – Hà Nam, Hà Nội – Bắc Giang, Hà Nội – Việt Trì, Hà Nội – Hải Phòng), nâng cấp cảng hàng không quốc tế Nội Bài…; các dự án thủy lợi và phòng chống lũ liên tỉnh; xây mới và nâng cấp các nhà máy nước liên vùng tỉnh; mở rộng khu xử lý chất thải rắn Sóc Sơn, xây dựng nghĩa trang Quốc gia (Yên Trung)… xây dựng một số tuyến giao thông trọng điểm của các tỉnh để thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương; lựa chọn đầu tư xây dựng một số đầu mối giao thông trọng điểm, đa phương thức kết hợp với phát triển đô thị tại Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Thái Nguyên…

Về hạ tầng xã hội, trọng tâm đầu tư các trung tâm y tế, giáo dục và đào tạo cấp vùng tại một số tỉnh (Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hà Nam, Phú Thọ, Thái Nguyên…, nhằm giảm tải sức ép cho Thủ đô Hà Nội và chia sẻ cơ hội hưởng lợi từ dịch vụ y tế, giáo dục và đào tạo cho các tỉnh trong Vùng.

Về thương mại – dịch vụ, khoa học công nghệ, du lịch, văn hóa – thể dục thể thao, ưu tiên đầu tư các dự án gắn với các tuyến đường cao tốc, hành lang kinh tế, vành đai như trục Nhật Tân – Nội Bài, hành lang kinh tế xuyên Á (Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng), vành đai 5…

Về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn, ưu tiên đầu tư các trung tâm hỗ trợ nông nghiệp cấp Vùng và các vùng sản xuất chuyên canh nguyên liệu hàng hóa quy mô lớn (thực phẩm an toàn, lúa chất lượng cao, hoa quả sạch)…

Linh Đan/Báo Xây dựng

Bình luận