02/08/2014

Đội ngũ tư vấn thiết kế – Vai trò không thể thay thế

Trong thời điểm suy thoái kinh tế toàn cầu, những bất cập về thiết kế phí ngày càng lộ rõ. Được duy trì gần như không đổi trong nhiều năm, cho đến nay thiết kế phí hiện chưa đánh giá được một cách đầy đủ giá trị chất xám của những người làm nghề, gây khó khăn về sức và lực, dẫn đến sự thua thiệt của đội ngũ tư vấn thiết kế ngay trên sân nhà. Rất cần một lộ trình điều chỉnh hợp lý không chỉ về thiết kế phí mà còn là các chính sách hỗ trợ đồng bộ, thể hiện một cách rõ nét sự công nhận của xã hội với những đóng góp của đội ngũ tư vấn thiết kế, khỏa lấp được những khoảng cách bất cập về mức thù lao nhận được giữa KTS nội và ngoại, tạo nên một sân chơi thiết kế công bằng, có chất lượng, góp phần mang lại hiệu quả cao cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

 

DoiNgu2

Kiến trúc hiện đại tại khu đô thị mới Mỹ Đình Hà Nội

Qua một chặng đường phát triển đầy nỗ lực từ thời kỳ đổi mới đến nay, ngành Xây dựng Việt Nam đã bước được một bước tiến lớn với những thành quả đáng ghi nhận. Các tiểu khu đô thị cũ xây dựng từ những năm 60 – 70 của thế kỷ trước đã từng bước cải tạo và nâng cấp, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Không chỉ ở đô thị mà ở cả các vùng ngoại thành, vùng nông thôn, nhiều khu nhà ở, khu đô thị mới cũng được quy hoạch đầu tư xây dựng với hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nhiều tiện ích phục vụ dân sinh. Hệ thống các đô thị cũ ở nhiều tỉnh thành được nâng cấp và chỉnh trang, tạo ra một diện mạo mới về kiến trúc đô thị trên phạm vi rộng khắp cả nước. Dưới sự góp sức của đội ngũ tư vấn thiết kế, bộ mặt các đô thị Việt Nam đã có sự chuyển biến đáng kể. Tăng trưởng kinh tế của khu vực đô thị năm 2011 trung bình đạt 12 – 15%, cao gấp 1,5 – 2 lần so với mặt bằng chung của cả nước. Nguồn thu từ khu vực đô thị chiếm khoảng 70% tổng thu nhập quốc dân, trở thành động lực thúc đẩy chính quyền đô thị thực hiện các chương trình thiết kế, quy hoạch cải tạo chỉnh trang diện mạo và linh hồn đô thị.  Nhiều khu đô thị mới được thiết kế, chỉnh trang mang lại vẻ đẹp cho đất nước… Qua đó, thể hiện rõ vai trò của đội ngũ tư vấn thiết kế trong việc hoạch định và kiến tạo chất lượng cuộc sống cho người dân. Kiến trúc cảnh quan đô thị được từng bước thực hiện mang lại hiệu quả qua những tín hiệu tích cực với việc xuất hiện ngày càng nhiều những quần thể kiến trúc, những phân khu đô thị mang nét kiến trúc hiện đại nhưng không xa rời văn hóa kiến trúc truyền thống, có môi trường sống trong lành. Không những đẹp về hình thức kiến trúc mà còn hướng đến các giá trị “xanh” và phát triển bền vững. Các tòa nhà cao tầng hiện đại cũng đang dần được xây dựng tại nhiều nơi như là những điểm nhấn cảnh quan trên cao hết sức quan trọng, tạo nên tầm nhìn mới và dáng vóc mới cho đô thị trong thời kỳ hội nhập.

Cuộc sống của cư dân về cơ bản cũng được nâng cao một bước qua các dự án đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng tại các đô thị và cả các vùng nông thôn. Tính đến cuối năm 2011, cả nước có trên 750 đô thị, gồm 2 đô thị đặc biệt (Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh); tỷ lệ đô thị hóa ước khoảng 31%. Mô hình đầu tư phát triển các khu đô thị mới với tổng thể kiến trúc hiện đại, giàu cá tính và bản sắc riêng, thích hợp với nhiều đặc điểm vùng miền, chất lượng sống được nâng cao, có hạ tầng đồng bộ, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả quỹ đất dành cho phát triển đô thị đang được triển khai rộng khắp trên phạm vi cả nước. Hiện cả nước có khoảng 632 dự án khu đô thị mới đang triển khai, trong đó các dự án có quy mô nhỏ hơn 200ha chiếm phần lớn, với 538 khu đô thị; quy mô từ 200ha đến 1.000ha có 80 khu đô thị và quy mô lớn hơn 1.000ha có 14 khu đô thị. Các công trình hạ tầng đô thị như giao thông, cấp, thoát nước, xử lý chất thải rắn, chiếu sáng công cộng, cây xanh đô thị được tập trung đầu tư. Phần lớn chất thải rắn tại đô thị và các vùng nông thôn ngoại thành đã được thiết kế quy hoạch và thực hiện thu gom, xử lý theo quy định.

Cùng với những đồ án quy hoạch đô thị lớn phủ hầu khắp các đô thị, dưới bàn tay của đội ngũ tư vấn thiết kế, chất lượng mạng lưới giao thông công cộng cũng được cải thiện một bước qua việc quy hoạch, thiết kế và ứng dụng các giải pháp giao thông, triển khai các hình thức giao thông hiện đại như tàu điện trên cao, các tuyến giao thông trục, tuyến đường vành đai kết nối, tạo sự giao thương mạnh mẽ cho các khu vực nội đô, liên đô thị, liên vùng.

Đi cùng sự phát triển của đô thị hóa và hội nhập, đội ngũ những người làm tư vấn thiết kế cũng đóng vai trò quan trọng trong tham gia xây dựng các chính sách mới, điều chỉnh các hoạt động của ngành cho đúng hướng, đáp ứng các yêu cầu của  thực tiễn phát triển xã hội. Giới KTS đã tham gia đóng góp các ý kiến về mặt chuyên môn cho Quốc hội, Chính phủ, Bộ Xây dựng và các bộ, ngành từng bước hoàn thiện hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực xây dựng và phát triển đô thị, trong đó nhiều văn bản luật lần đầu tiên nghiên cứu, xây dựng và ban hành như Luật Xây dựng năm 2003, Luật Nhà ở năm 2005, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2006, Luật Quy hoạch đô thị 2009 và sắp tới là Luật đô thị …

Những đóng góp trên thể hiện rõ ý thức trách nhiệm của đội ngũ KTS trước cộng đồng xã hội, hướng đến cống hiến và xây dựng nên một môi trường hoạt động lành mạnh, có chất lượng và đặc biệt có tính chuyên nghiệp cao. Cần đề cao hơn nữa những KTS tâm huyết có những ý tưởng hướng đến cộng đồng, tôn vinh những nét truyền thống của dân tộc Việt Nam, cũng như hướng đến đông đảo những tầng lớp nhân dân, đặc biệt là đồng bào vùng sâu vùng xa. Đó chính là những người làm nghề tâm huyết, luôn tìm tòi khám phá, thiết kế những mô hình nhà ở cho đồng bào vùng bão lụt giúp đồng bào vượt lên những hoàn cảnh tự nhiên hiện tại, hướng tới một cuộc sống có chất lượng cao hơn. Đó cũng là những KTS đang thực hiện các đồ án quy hoạch nông thôn mới theo chương trình Nghị quyết của Đảng và Nhà nước, giúp đông đảo cư dân nông thôn (chiếm 70% dân số cả nước) có được một cuộc sống ổn định và phát triển, đồng thời tạo thế ổn định xã hội về mặt vỹ mô. Hay các KTS thiết kế nên các công trình kiến trúc xanh, hướng cuộc sống của cả cộng đồng đến với các giá trị phát triển bền vững, môi trường sống trong lành.

DoiNgu1

Cảnh quan đô thị hiện đại sau cải tạo tại Tp Hồ Chí Minh

Giai đoạn trước mắt, để góp phần đẩy mạnh sự phát triển của kinh tế xã hội hướng tới mục tiêu tới năm 2020, nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp hóa, đội ngũ tư vấn thiết kế cần thực hiện tốt các định hướng và nhóm giải pháp mà lãnh đạo Nhà nước, lãnh đạo ngành xây dựng cũng như nhân dân đã tin tưởng giao phó.

– Tham gia cùng các bộ ngành tổ chức thực hiện lập, thẩm định và phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết trên cơ sở đồ án quy hoạch chung đô thị, quy hoạch nông thôn mới. Thể hiện rõ vai trò nòng cốt trong Chương trình phát triển đô thị quốc gia giai đoạn 2010 – 2015, Chương trình nâng cấp đô thị quốc gia giai đoạn 2009 – 2020 và các Định hướng phát triển nhà ở, hạ tầng đô thị trong đó đẩy mạnh việc cải tạo xây dựng nhà chung cư cũ đã xuống cấp, các khu nhà ở cũ tại khu vực trung tâm, khu vực mới phát triển.

– Cùng tham gia triển khai tiếp tục rà soát, kiểm tra, đánh giá tình hình triển khai các dự án đầu tư xây dựng các khu đô thị mới, phát hiện những bất cập và nghiên cứu các giải pháp để đảm bảo hệ thống hạ tầng kỹ thuật tại các khu đô thị mới phải được xây dựng đồng bộ và kết nối với tổng thể hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng và đưa vào cuộc sống các phương tiện giao thông đô thị mới như tàu điện ngầm, hầm đường bộ…

– Góp phần hoàn thành Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 30/11/2011. Tham gia đề xuất các mô hình nhà ở phù hợp với nhu cầu thực tế của xã hội, đặc biệt cho loại hình nhà thu nhập thấp, nhà ở công nhân khu công nghiệp, ký túc xá sinh viên các trường đại học với diện tích, mức độ tiện nghi và giá thành phù hợp. Nghiên cứu thiết kế các mô hình nhà cho thuê giá rẻ do Nhà nước đầu tư và nhà ở cho thuê thương mại theo hình thức xã hội hóa để đáp ứng nhu cầu ở của người dân.

Trong thời gian tới, còn rất nhiều những thách thức mà đội ngũ tư vấn thiết kế cần phải nỗ lực hơn nữa. Cần đối diện với những tồn tại, những hạn chế mà đội ngũ làm nghề trong nước vẫn còn vấp phải. Đó là vẫn còn những đồ án quy hoạch mới chỉ đẹp trên giấy mà chưa mang lại hiệu quả kinh tế xã hội thực sự cho cộng đồng, cho xã hội. Đó là những vấn đề gây bức xúc khi những hình ảnh kiến trúc được sao chép một cách đồng điệu, “công nghiệp”, những kiểu kiến trúc nhàm chán xây dựng đại trà, thiếu cá tính, sự tâm huyết và bản sắc vùng miền. Cần phải mạnh mẽ thoát khỏi những giá trị vật chất, đánh mất bản lĩnh nghề nghiệp, thiết kế chiều theo các chủ đầu tư thiếu sáng suốt, tạo nên những công trình phản diện, làm ảnh hưởng đến không chỉ giá trị chân thiện mỹ của riêng công trình, mà còn phá vỡ cảnh quan chung của cả đô thị…

Trong thời điểm suy thoái kinh tế toàn cầu, những bất cập về thiết kế phí ngày càng lộ rõ. Được duy trì gần như không đổi trong nhiều năm, cho đến nay thiết kế phí hiện chưa đánh giá được một cách đầy đủ giá trị chất xám của những người làm nghề, gây khó khăn về sức và lực, dẫn đến sự thua thiệt của đội ngũ tư vấn thiết kế ngay trên sân nhà. Rất cần một lộ trình điều chỉnh hợp lý không chỉ về thiết kế phí mà còn là các chính sách hỗ trợ đồng bộ, thể hiện một cách rõ nét sự công nhận của xã hội với những đóng góp của đội ngũ tư vấn thiết kế, khỏa lấp được những khoảng cách bất cập về mức thù lao nhận được giữa KTS nội và ngoại, tạo nên một sân chơi thiết kế công bằng, có chất lượng, góp phần mang lại hiệu quả cao cho công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.

Về mặt cơ chế chính sách, qua nhiều năm, môi trường hành nghề tư vấn kiến trúc hiện cũng đã có nhiều thay đổi hơn so với trước đây. Sự xuất hiện của nhiều hình thức thể loại kiến trúc mới góp phần làm tăng độ phức tạp, nhiều khái niệm thiết kế mới, công nghệ mới đòi hỏi các KTS tự học hỏi, trau dồi nâng cao kinh nghiệm. Sự tham gia của đội ngũ KTS nước ngoài cũng khiến môi trường hành nghề vừa là sự cạnh tranh khốc liệt nhưng cũng là động lực để đội ngũ KTS trong nước chuyển mình trong quá trình hoạt động sáng tạo hành nghề.

Con đường mà đội ngũ những người làm tư vấn thiết kế đang theo đuổi và thực hiện phía trước chắc chắn còn có nhiều chông gai. Các KTS cần có bản lĩnh để tìm cách vượt qua thử thách ấy, để ngành nghề mà mình đang theo đuổi phát triển theo một hướng đi tốt đẹp. Trước cánh cửa đang rộng mở, chúng ta có thêm hy vọng vào tài năng của đội ngũ xây dựng Việt Nam trong tương lai với những đóng góp thiết thực, to lớn hơn vào sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.

 

Nguyễn Văn Châu – Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội tư vấn xây dựng Việt Nam Nguồn ảnh: Internet

 

Bình luận